Vietnam, with its extensive coastline and complex terrain, frequently faces natural disasters, particularly flooding. Amid increasingly complex climate change, the application of modern technology, notably Artificial Intelligence (AI), is ushering in a new era of forecasting and response, helping to minimize damage and protect lives.

1. Practical AI Applications for Urban Flood Forecasting

Major Vietnamese cities have pioneered effective AI-powered flood forecasting:

• Hanoi: The National Center for Hydro-Meteorological Forecasting, in collaboration with Hanoi’s Department of Natural Resources and Environment, deployed an LSTM-based AI model. By analyzing historical rainfall data and forecasting water levels at key stations, the model accurately predicted flood peaks two days in advance during the 2024 rainy season, enabling the city to optimize pump operations and reduce flood damage by 30% compared to the prior year.
• Ho Chi Minh City: The city utilizes a ConvLSTM model that combines satellite cloud imagery with a 0.5 km hydrological grid to identify potential flood zones. The AI-QRadar platform runs on the cloud, issuing real-time alerts to the city’s Command Center and residents via Zalo/SMS. Early warnings have cut asset losses by 30% and reduced street flooding.

Integration Workflow:

1. Data Collection & Preprocessing: Measured rainfall, river levels, terrain maps, and radar cloud images.
2. Model Training: Optimize LSTM/ConvLSTM hyperparameters.
3. Deployment: Use Docker containers and Kubernetes on the cloud for auto-scaling.
4. Open API: A REST/JSON flood-alert API is freely available to the community.

2. AI in Vietnam’s 2025 National Climate Change Scenarios

A strategic milestone is the first integration of AI into flood-risk analysis within Vietnam’s fifth update of the 2025 National Climate Change Scenarios:

• Advanced Scientific Basis: Built on the latest IPCC AR6 findings.
• Focus: Extreme climate events in urban areas, sea-level rise impacts, coastal defenses, and future urban planning.
• Enhanced Accuracy: Uses a 4.4 km Convection-Permitting Model (CPM) for Vietnam-its first application, to forecast heavy rain, heatwaves, and storms. Upgraded from CMIP5 to CMIP6 data and modern nonlinear statistical corrections.
• Strategic Impact: This AI integration supports proactive policy scenarios, guiding infrastructure investment and adaptation planning. The new scenario is slated for Q1 2026, underpinning Vietnam’s goal of net-zero emissions by 2050.

3. Multi-Dimensional R&D with Immersive Technologies in Ho Chi Minh City

Beyond direct flood forecasting, Ho Chi Minh City is exploring AI combined with immersive technologies (VR, AR, Generative AI) to boost crisis resilience:

• Broader Scope: Workshops cover risks beyond flooding, including land subsidence and landslides.
• Stakeholder Engagement: VR/AR simulations and AI are used to connect stakeholders in crisis planning and communication.
• Simulations & Evaluation: Participants experience VR flood scenarios in heavily affected areas to assess planning effectiveness. GIS-AI integration allows pre-investment scenario modeling, post-construction evaluation, cost optimization, and transparency.

4. Overall Significance and Future Vision

Applying AI to flood forecasting and response delivers critical benefits:

• Damage Reduction & Safety: Early forecasts protect lives and assets, reducing street flooding.
• Local Capacity Building: Meteorologists and engineers are trained in AI operations and MLOps, creating in-house AI teams ready to expand to other provinces.
• Technology Sharing & Ecosystem Development: Open flood-alert APIs encourage startups, NGOs, and communities to build alert apps and emergency coordination maps, fostering an innovation ecosystem.
• Sustainable Development Support: AI-driven simulations guide sectors and localities in adapting infrastructure and planning to achieve net-zero emissions by 2050.

AI is not only a technical tool but also a strategic pillar-empowering Vietnam to enhance resilience against complex climate challenges and move toward a safer, more sustainable future.

AI: Giải pháp đột phá cho dự báo và ứng phó ngập lụt tại Việt Nam

Việt Nam, với đường bờ biển dài và địa hình phức tạp, thường xuyên phải đối mặt với thách thức từ thiên tai, đặc biệt là ngập lụt. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn biến ngày càng phức tạp, việc ứng dụng công nghệ hiện đại, cụ thể là Trí tuệ Nhân tạo (AI), đang mở ra một kỷ nguyên mới trong công tác dự báo và ứng phó, góp phần giảm thiểu thiệt hại và bảo vệ cuộc sống người dân.

1. Ứng dụng AI vào thực tiễn dự báo ngập lụt tại các đô thị lớn

Các thành phố lớn của Việt Nam đã tiên phong trong việc triển khai AI để dự báo ngập lụt một cách hiệu quả:

• Hà Nội: Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia đã phối hợp với Sở Tài nguyên và Môi trường Hà Nội để triển khai mô hình AI dựa trên mạng LSTM (Long Short-Term Memory). Mô hình này phân tích dữ liệu mưa lịch sử và dự báo mực nước tại các trạm chính. Thí điểm trong mùa mưa 2024, mô hình đã dự báo chính xác đỉnh ngập 2 ngày trước khi xảy ra, giúp thành phố chủ động vận hành hệ thống bơm tiêu và giảm 30% thiệt hại so với năm trước.

• TP. Hồ Chí Minh: Thành phố đã ứng dụng mô hình ConvLSTM (Convolutional LSTM) kết hợp dữ liệu vệ tinh mây và lưới thủy văn 0,5 km để phát hiện vùng ngập tiềm tàng. Nền tảng AI-QRadar vận hành trên cơ sở hạ tầng đám mây (cloud), gửi cảnh báo theo thời gian thực (real-time) tới Trung tâm Chỉ huy – Điều hành và người dân qua ứng dụng Zalo/SMS. Nhờ dự báo sớm, TP.HCM cũng giảm 30% giá trị tài sản thiệt hại và hạn chế ngập lụt đường sá.

Quy trình tích hợp AI vào hệ thống dự báo bao gồm việc thu thập và tiền xử lý dữ liệu (lượng mưa thực đo, mực nước sông, bản đồ địa hình, ảnh radar mây), huấn luyện các mô hình LSTM/ConvLSTM với các siêu tham số (hyperparameter) tối ưu, và triển khai vận hành trên cloud bằng Docker container và Kubernetes với khả năng tự động mở rộng (auto-scaling). API cảnh báo (REST/JSON) cũng được công khai miễn phí cho cộng đồng.

2. AI trong Kịch bản Biến đổi Khí hậu Quốc gia 2025

Một bước tiến chiến lược quan trọng là việc lần đầu tiên AI được tích hợp vào quá trình dự báo và phân tích nguy cơ ngập lụt trong các tình huống khí hậu cực đoan, thuộc phiên bản cập nhật thứ năm của Kịch bản Biến đổi Khí hậu 2025 của Việt Nam.

• Nền tảng khoa học tiên tiến: Kịch bản 2025 được xây dựng dựa trên nền tảng khoa học mới nhất từ Báo cáo Đánh giá lần thứ sáu (AR6) của IPCC.

• Trọng tâm: Tập trung vào các hiện tượng khí hậu cực đoan, đặc biệt trong môi trường đô thị và ảnh hưởng của mực nước biển dâng. Các yếu tố như đê biển, hạ tầng ven biển, và quy hoạch đô thị tương lai cũng được đưa vào mô hình để mô phỏng tác động chính xác hơn.

• Cải thiện độ chính xác: Sử dụng mô hình khí hậu phân giải cao CPM (Convection Permitting Model) 4,4km lần đầu áp dụng cho Việt Nam để dự báo mưa lớn, nắng nóng kéo dài, dông lốc, cùng với bộ mô hình CMIP6 (thay thế CMIP5) và các phương pháp hiệu chỉnh thống kê phi tuyến hiện đại.

• Tác động chiến lược: Việc tích hợp AI này không chỉ mang tính kỹ thuật mà còn là bước tiến chiến lược, giúp xây dựng kịch bản chính sách chủ động hơn, cung cấp cơ sở quan trọng để các ngành và địa phương điều chỉnh quy hoạch, đầu tư hạ tầng thích ứng và giảm nhẹ rủi ro thiên tai. Kịch bản mới dự kiến công bố vào quý I năm 2026, hỗ trợ mục tiêu quốc gia đạt phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050.

3. Nghiên cứu và Phát triển đa chiều với công nghệ nhập vai tại TP.HCM

Ngoài các ứng dụng trực tiếp, TP.HCM còn đang nghiên cứu sâu rộng hơn về việc kết hợp AI với các công nghệ nhập vai (VR - thực tế ảo, AR - thực tế tăng cường, GenAI - trí tuệ nhân tạo tạo sinh) để tăng cường khả năng chống chịu khủng hoảng.

• Phạm vi rộng hơn: Hội thảo tại TP.HCM thảo luận ứng dụng công nghệ này không chỉ cho lũ lụt mà còn cho các rủi ro khác như sụt lún và sạt lở đất.

• Kết nối các bên liên quan: Công nghệ nhập vai và AI được nghiên cứu để kết nối các bên trong quá trình xử lý khủng hoảng, hỗ trợ truyền đạt thông tin và xây dựng kế hoạch ứng phó hiệu quả.

• Mô phỏng và đánh giá: Người tham gia hội thảo đã được trải nghiệm mô phỏng tình huống ngập lụt qua kính VR tại các khu vực ngập nặng để đánh giá hiệu quả và tiềm năng ứng dụng trong quy hoạch và chính sách. Việc ứng dụng GIS (Hệ thống Thông tin Địa lý) kết hợp AI cũng được giới thiệu để mô phỏng tình huống trước khi đầu tư, đánh giá hiệu quả sau xây dựng, tối ưu chi phí và nâng cao tính minh bạch.

4. Ý nghĩa tổng thể và tầm nhìn tương lai

Việc ứng dụng AI trong dự báo và ứng phó ngập lụt mang lại nhiều ý nghĩa quan trọng:

• Giảm thiểu thiệt hại và nâng cao an toàn: Dự báo sớm giúp bảo vệ sinh mạng và tài sản người dân, giảm thiểu ngập lụt đường sá.

• Nâng cao năng lực địa phương: Chuyên viên khí tượng và kỹ sư công nghệ được đào tạo vận hành AI, chuyển giao quy trình MLOps, hình thành đội AI nội bộ sẵn sàng mở rộng mô hình sang các tỉnh khác.

• Chia sẻ và phát triển công nghệ: Việc mở API dự báo rủi ro ngập lụt khuyến khích các startup, tổ chức xã hội và cộng đồng phát triển ứng dụng cảnh báo, bản đồ điều phối tình huống khẩn cấp, tạo nên một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.

• Hỗ trợ mục tiêu phát triển bền vững: Kết quả mô phỏng từ việc tích hợp AI sẽ là cơ sở quan trọng để các ngành và địa phương điều chỉnh quy hoạch, đầu tư hạ tầng thích ứng và giảm nhẹ rủi ro thiên tai, đóng góp vào mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050.

AI không chỉ là một công cụ kỹ thuật mà còn là một trụ cột chiến lược, giúp Việt Nam nâng cao khả năng chống chịu trước những diễn biến phức tạp của biến đổi khí hậu, hướng tới một tương lai an toàn và bền vững hơn.